2001 Yılı Okuduklarım (47)

28 ŞUBAT BİR MÜDAHALENİN GÜNCESİ

Ali Bayramoğlu

28 Şubat sürecini bir darbe olarak kabul eden ve bu müdahaleyi tasvip etmeyen ender aydınlardan biridir Ali Bayramoğlu. Bu müdahaleyi haklı görenlerin okumasına gerek yok bu eseri. Çünkü kalıplaşmış bir ideoloji ile başkasının siyesi fikrine birkaç sloganla karşı gelen insanların ürettiği korku senaryoları ile Türk Siyaseti takip edilmez. 28 Şubat süreci ile yaşanan, saçmalıklar manzumesi olabilecek ordu-siyaset kamplaşmasındaki yanlışları hatırlamak isteyenler okuyabilir.

DOĞU İLE BATI ARASINDA İSLAM

Alija İzzetbegovic

Yıllarca ateist bir rejimin boyunduruğu altında kalmış birinin (İzzetbegoviç) entelektüel bir birikimle fikirlerini okuyacağınız bir düşünce eseri. Müslümanlık ve İslam temelinde; Batıyı, sanatı ile ahlakı ile kültürü ile tarihi ile uygarlığı ile sorgulayan bir eser. İzzetbegoviç "Modern insanın akıllılığı, bilgisi ve bilgi olarak telakki ettiği bilgisizliğinin toplamıdır" diyor kitabında. Sindire sindire okunması gereken bir kitap. Dili biraz ağır olsa da faydalı bir kitap.

AFRİKALI LEO

Amin Maalouf

PARGALI İBRAHİM PAŞA

Cahit Ülkü

BU ÜLKE

Cemil Meriç

ÇIKTIK AÇIK ALINLA

Cengiz Çandar

Çandar'ın ifadesiyle 28 Şubat Postmodern darbesinin günlüğü sayılabilecek olan bir kitap Çıktık Açık Alınla. Bu dönemde olaylara entelektüel bir bakış açısıyla bakan ve kalemini ona göre kullanan Cengiz Çandar'ın yazdıkları, kimilerini rahatsız etmiş ve Çandar o dönemde kara listeye alınan yazarlardan biri olmuştu. Cumhuriyet tarihinde önemli bir döneme tanıklık eden bu kitap, sağduyulu ve Demokrasiyi içine sindirmiş kişilerin üzüntü ile takip ettiği bir dönem olarak kitaplıklarda yer almalı.

NEDEN LİBERALİZM

Cüneyt Ülsever

KÜÇÜK BAHÇE

Çetin Altan

ABİ

Doğan Yurdakul

Doğan Yurdakul meslektaşı Soner Yalçın ile bu tarz mafya-ülkücülük-mit üçlemeli kitapları okuyucularla sık aralıklarla buluşturdu. Bu konulara duyulan ilgi fazla olunca Yurdakul Dündar Kılıç'ın hayat hikâyesini de kitaplaştırmış. Kitapta Dündar Kılıç klasik Mafya babası profilinden ziyade babacan bir Robin Hood gibi gözüküyor. Bunun nedeni Dündar Kılıç'ın, hapis hayatında, kimseye baş eğmeyen biriyken solcu olan birkaç isme karşı duyduğu hürmet ve kuzu duruşu olabilir mi diye düşünmeden edemiyorum. Bu da beni kitabın anlattıklarının doğruluğuna dair şüpheye düşürüyor. Bu tip kitaplarda daha çok yerilen ülkücü babalar, nedense Dündar Kılıç’ın hikâyesinde övülür olmuş.

SİLAHLARA VEDA

Ernest Hemingway

İNSANCIKLAR

Fyodor Mihailovic Dostoyevski

Rus Edebiyatının ölümsüz ismi Dostoyevski'nin ilk eseri olan İNSANCIKLAR, iki insanın dertlerini, sevinçlerini mektuplaşarak paylaştığı bir anlatımla çıkıyor okuyucunun karşısına. Sonunda kaçınılmaz bir ayrılığın yaşandığı, dönemin insan ilişkilerinin sorgulandığı eser, Dostoyevski'nin gri renginin daha ilk kitabında kendini hissettirmesi bakımından da hayli ilginç.

BEYAZ GECELER

Fyodor Mihailovic Dostoyevski

TAHA KIVANÇ'IN NOT DEFTERİ

Fehmi Koru

Taha Kıvanç, Fehmi Korunun müstear ismi. Fehmi Korunun bir anlamda gündemi oluşturan konular hakkında gözünü budaktan sakınmadan yazdığı notları kapsıyor bu kitap. Aksiyon yazıları ile başlayıp tarih yazıları ile devam eden, sağlam temellere dayalı bir notlar derlemesi. Taha Kıvanç’ın notlarını beynimizin bir köşesine not etmek gerekiyor bence. Şunu da belirtmeden geçemeyeceğim; Taha Kıvanç’ın üslubu Fehmi Koru’nun üslubundan daha çok hoşuma gidiyor açıkçası.

ANGELA'NIN KÜLLERİ

Franc Mc Court

ORTADOĞU SERÜVENİ

H.V.F. Winstone

1898-1926 yılları arasındaki Ortadoğu'yu ele alan kitap her ne kadar kaynak kitap olabilecek kapasitede olsa da, dilindeki (ya da çeviri diyelim) berbat anlatım tarzı ile 5 kez üstüste okunsa belki akılda bir paragraf bırakabilecek bir yapıt olmuş.

KENDİNİ ARAYAN ADAM

Halit Ertuğrul

Kendini Arayan Adam, rekor düzeyde baskı yapmış, okunması kolay bir eser. Kalp gözü açılan ve İslam dini ile tanışan bir ateistin kendini bulduğu gerçek bir hikâye.(Ya da bize gerçek olduğu söyleniyor) Kitap güzel olmasına güzel ama kendini aramayan onlarca adama hiçbir tesir getireceğini sanmıyorum. Gün geçtikçe kalpler daha bir kararıyor nitekim. Allah’ın inayeti olmadan da 120 sayfalık bir kitap kar etmiyor bu kara gönüllere. Zaten kitabı inançsızlardan ziyade imanlı olan kişilerin okuduğunu düşünüyorum. Tüm kara gönüllerin açılması temennisi ve kitabın birçok kişinin kendini bulmasına vesile olmasını diliyorum.

GELENEKTEN GELECEĞE

İlber Ortaylı

KARDEŞİM RÜZGAR KARDEŞİM DENİZ

Jose Mauro de Vasconcelos

TÜRKLER VE TATARLAR ARASINDA

Johannes Schiltberger

IŞIĞIN GÖRÜNDÜĞÜ UFUK

M. Fethullah Gülen

THE ÖZAL

Mehmet Ali Birand

Turgut Özal’ın hayat hikâyesinin yanında bir Özal belgeseli niteliğindeki kitabı okurken, Türkiye’nin önemli tarihi virajları hakkında da oldukça doyurucu bilgiye sahip oluyorsunuz. Birçok gazeteci, eski ANAP’lı bakanlar, milletvekilleri, işadamları, ailesi ve birçok renkli isim ile sadece Özal ile ilgili değil, Özal’ın dönemlerinde oluşan gelişmeler hakkında yapılan röportajlar zinciri... Arşiv kitabı olabilecek çapta bir yapıt. Tabi genel olarak Özal lehine çıkan bir kitap olduğu insanı düşündürüyor. Daha çok Özal’ı sevenler ile yapılmış röportajları kapsadığı da gözden kaçmıyor. Ancak kitap başarılı bir araştırma kanımca. Banker Kastelli olayından suikast girişimi olan kongreye, ölümünün zehirlenmemi ecel mi tartışmasından, görevden aldığı generallere kadar ilginç daha birçok olayı, tanıkların ağzından merak edenlere tavsiye ederim.

ESİR ÇOCUKLAR CEHENNEMİ

Mehmet Altan

Türkiye'nin en sert rejim ve resmi ideoloji eleştirmeni Mehmet Altan'ın eserini görmezden gelenler, Demokrasi kavramını istediği gibi kullanan, laikliği ağzında sakız yaparak başı türbanlı öğrencilere yaşam hakkı tanımayan, Kemalizm’in dışındaki fikirleri rejim tehdidi sayanlardır dersek pek yanılmış olmayız sanırım. Kendi çetecisine yeşil pasaport veren bir devlet geleneği ile yüzleşmek isteyenler okumalı derim.

DARBELERİN EKONOMİSİ

Mehmet Altan

Süleyman Demirel ve Bülent Ecevit’in 1971 ve 1960 darbelerinin sebeplerini Mehmet Altan’la olan söyleşilerinde çok farklı değerlendirmeleri hayli ibret verici. Bir Ekonomist olarak Mehmet Altan yaşanan bu müdahaleleri daha cesur ve taviz vermeden sorguluyor. Demokrasi konusunda takiyye yapmadan orduyu eleştiren en sivri yazarlardan biri olan Mehmet Altan’ı tebrik ediyorum.

KÖYLÜLER NE ZAMAN MANŞET OLUR

Mehmet Altan

Mehmet Altan'ın, köylülük diye diye dilinde tüy bitti. Bu kitabında artık kendisi manşete taşıma ihtiyacı hissetmiş olsa gerek köylülüğü. Yeterli miktarda üretemememiz tüketemememizin nedenlerini hep aynı sonuca bağlıyor: Köylü sayımızın fazla olması. Toplum köylülükten çıkmadığı sürece doğru talepleri gelişemez ve ekonomik yönden katma değeri yüksek şeyler üretemez. Olaya İktisat hocalığının verdiği engin bilgi ile yaklaşan ve ekonomiden hiç anlamayanların bile sıkılmadan okuyabilecekleri bir kitap.

BİRİNCİ CUMHURİYET ÜZERİNE NOTLAR

Mehmet Altan

2. ABDÜLHAMİT'İN LİDERLİK SIRLARI

Mehmet Aydın

TÜRKİYE'DE DARBELER VE KAVGALAR DÖNEMİ

Mehmet Barlas

28 ŞUBAT SÜRECİNDE DİN SİYASET VE LAİKLİK

Nazlı Ilıcak

ÇÖLE İNEN NUR

Necip Fazıl Kısakürek

Yorum yazılacak bir şey bırakmamış Necip Fazıl. Kalbi çölleşmiş insanlar nurlanmak istiyorsa bu kitabı ve o mukaddes peygamberin hayatını okuyup gözyaşı döksün. Eğer yaşasaydı Necip Fazıl'ın elini öpmek isterdim. Efendimizin hayatı hakkında yazılmış en önemli eserlerden biri Çöle İnen Nur.

KOMPİLE HİKAYELER

Nihat Genç

EKONOMİDE TEŞHİS VE TEDAVİ

Osman Gürel

BEŞİNCİ DAĞ

Paulo Coelho

PİEDRA IRMAĞININ KIYISINDA OTURDUM AĞLADIM

Paulo Coelho

ŞİRKET ÜNÜNÜ KORUMANIN YOLLARI

Peter Sheldan Green

Eser son yıllarda moda olan kişisel gelişim kitaplarının bir kopyası. İnsanın ön planda olduğu kitapların dışında artık ekonomiye el atan eserler yayınlamakta gecikmeyen yayınevleri; başarılı şirketler, yeni nesil yöneticilik anlayışı gibi birbirinin benzeri kitapları hızla piyasaya sürüyor. Bu eser, özetle şirketinizin marka değerini, karşılaşılabilecek ekonomik kriz, kamuoyunda kötü duruma düşülecek hizmet sıkıntısı, karşılaşılabilecek afetlerden sonra nasıl bir strateji uygulamak gerektiğini anlatmaya çalışıyor. Bir şirketim olmadığı için ben okurken sıkıldım.

CUMBADAN RUMBAYA

Peyami Safa

DEVLET

Platon

Devlet bir anlamda hayal dünyası... Eflatun'un devlet hayali bir anlamda doğru insan... Keşke yazmak kadar uygulaması kolay olsa... Ya da devleti oluşturacak bireyler Eflatun'un hayali gibi olsa.

BUNLARDA MI İNSAN

Primo Levi

TOROS YÜZLÜ ADAM

Rasih Yılmaz

Sağ Sol kavgalarının en yoğun yaşandığı dönemlerde Toros dağları gibi biri çıkıyor karşımıza bu kitapta. Osman Yüksel... Rasih Yılmaz'ın bu kitabı ile sadece Osman Yüksel Serdengeçti'nin hayatını değil, o dönemin ünlü kişilerini, bugün bile en çok suiistimal edilen ve yanlış bilgilerle donatılmış kişiliklerinin gerçek yüzlerini örüyorsunuz. Çok başarılı bir çalışma. Özellikle Nazım Hikmet'in Türkiye’deki hapishane hayatında, pekte hapislik yaşamadan istediği kişilerle görüşebildiğine istediği zaman dışarı çıkabildiğine dair yazılan satırları okuyunca, bu ve daha birçok şahsiyetin bugün nasıl efsaneleştirilmeye çalışıldığını, nasıl farklı şekilde bizlere anlatıldığını görmek ilginç.

İÇİMİZDEKİ GÖLGELER

Selvi Borazancı Persson

BAY PİPO

Soner Yalçın

Bir Soner Yalçın klasiği. Hiram Abas'ın çok yakını olan birinden (ismini vermeyeceğim) bu kitapta yazan bilgilerin bir kısmının saptırıldığını duyunca kitabın inandırıcılığı azaldı benim gözümde. Neden hep Mit, Ülkücülük, merkez sağ kişilerin hayatına dair araştırma yapar Soner Yalçın bilmiyorum. Sanırım bu, Aydınlık dergisinde yazmanın gerektirdiği bir ön koşul. Bana hiç samimi gelmedi. Çok dikkat çekici bilgiler verdiği kabul edilmeli, ancak bunu yaparken bir fikrin ekseninde dolaşmak beni rahatsız etti açıkçası.